Huijbrecht Schot verdronken,

reddingspogingen, zelfs met gevaar voor eigen leven, vruchteloos

Het meest dramatische overlijdensverhaal in mijn bezit is het ooggetuige verslag van verschillende ooggetuigen van het verdrinken van Huijbrecht Schot, zoon van Hubregt Schot {112} en Aagtje Nederveen {113}, slechts 16 jaar oud. Het gebeurde in 1813, om precies te zijn op 14 november, en het hieronder volgende proces verbaal is dan ook oorspronkelijk in het Frans, maar ik heb de Nederlandse versie er maar naast gezet. Hierboven de copie van het proces verbaal, maar de transcriptie is veel beter leesbaar:

Copie d'un Procès Verbal, constatant que le nommé Huijbrecht
Schot, âgé de Seize ans environ, a disparu au bas fond, qui se trouve en Avant
de la jettée de la Ville de Berg op Zoom, Adressée à l'officier de l'etat Civil
de cette Ville, par Monsieur l'administrateur de l'Inscription Maritime
du quartier de Berg op Zoom
                                         ---
quartier de                                                            Mois de Novembre
Berg op Zoom          Inscription maritime                  An 1813
                                         ---
Au jourd'hui quinze du mois de Novembre mil huit Cent treize, à trois heu-
res de l'après midi, Par devant nous Jean Raijmond Calmal, administrateur de
l'Inscription maritime du quartier de Berg op Zoom, sont Comparus les nommés
Rijnier Schot, âgé de 18 ans, marin exercant le pèche, et Alexandre Lafonteijn,
âgé de 17 ans, aussi pecheur de profession, tous deux embarqués sur le Bateau
No. 29 de Berg op Zoom.
Lesquels nous ont déclaré qu'étant à trois heures de la nuit dernière parle travers
de l'entrée du port, avec le dit Bateau chargé de bois et de harengs, et manou=
vrant pour entrer dans le Chenal, leur bateau a été en un instant rempli
d'eau et jetté par la force de la mer qui était extremement grosse dans le bas
fond, qui se trouve en Avant de la jettée où le batiment a disparù, ainsi que
le nommé Huijbrecht Schot, agé de 16 ans environ, frère de Reijnier, l'un des comparants.
Ils nous ont aussi déclaré que tous les tentatives par eux faites pour Sauver Huij=
brecht Schot, méme au pèril de leur propre Vie, avaiant été infructueuses et
que ce n'avait été qu'avec une peine infinie, qu'ils étaient parvenus à se Sauver l'un
et l'autre du danger qui les manacaient, en raison de la grosseur et du nombre des
effets dont ils étaient Couverts.
Ces deux jeunes marins, nous aijant en autre déclarés, que le nommé Daniel Schot,
pècheur de cette Ville, avait été témoin de cet accident, se trouvant aussi a la même
heure, avec son bateau à l'entrée du port, nous avons fait comparoitre ce dernier
lequel nous a declaré Conforme à la Verité, la déclaration des N.s Reijnier Schot
et Alexandre Lafonteijn, en ajoutant que s'il n'avait usé de la plus grande prudence,
il aurait aussi péri lui même ainsi que son jeune fils, âgé de 13 ans, qui était avec lui.
Le nommé Daniel Schot, nous a donné l'assurance qu'il n'avait pas été à son
pouvoir de leur donner le moindre Secours, aijant son propre bâteau à moitié plein d'eau;
et aijant été obligé de le tenir echoué depuis trois heures du Matin jusqu'a neuf pour
ne point être entrainé dans l'abime qu'il avait devant lui. Ce n'a été qu'au moijen
des Secours qui lui ont été apportés par le S.r Degeep, Sindie des gens de mer, ici présent,
qu'il est parvenu à rentrer dans le port à neuf heures, après avoir essuijé des coups de mer,
qui ont à maintes reprises failli à briser son bateau et a lui enlever tout ce qu'il
avait à bord.
En foi de quoi, après lecture faite, les dits Reijnier Schot, Alexandre
Lafonteijn, Daniel Schot et le Sindie De Geep, ont Signé la présente
déclaration, qu'ils ont affirmé Sincère et Veritable.
Fait à Berg op Zoom, au bureau de l'inscription maritime, les jours, mois
et an que dessus. Signés R. Schot, Alexandre Lafonteijn, Daniel Schot,
B. De Geep, sindie; et Calmal.

Copie van een Proces Verbaal, vaststellend dat de genoemde Huijbrecht
Schot, ongeveer 16 jaar oud, verdwenen is op de lage bodem, die zich bevindt voor
het havenhoofd van de stad Berg op Zoom, gericht aan de ambtenaar van de Burgerlijke Stand
van deze stad door de heer ambtenaar van de Zeevaart Inschrijving
van het kwartier van Berg op Zoom.
                                         ---
kwartier van                                                            November
Berg op Zoom          Zeevaart inschrijving                   1813
                                         ---
Heden de vijftiende van de maand november 1813, om drie
uur namiddags zijn voor ons Jean Raijmond Calmel, ambtenaar van
de zeevaart inschrijving van het kwartier van Berg op Zoom verschenen de genoemde
Rijnier Schot, oud 18 jaar, zeeman praktiserend de visvangst, en Alexander Lafonteijn,
17 jaar oud, ook visser van beroep, beiden ingescheept op schip
No. 29 van Berg op Zoom.
Zij hebben ons verklaard, dat zij afgelopen nacht om drie uur dwars
voor de ingang van de haven voeren, met voornoemd schip, geladen met hout en haringen, en manoe-
vrerend om de vaargeul binnen te varen, hun schip plotseling gevuld werd met water
en geworpen door de kracht van de zee die uitzonderlijk groot was op de lage
bodem, die zich bevindt voor het havenhoofd waar het schip is verdwenen, evenals
de genoemde Huijbrecht Schot, ongeveer 16 jaar oud, broer van Reijnier, één van de getuigen.
Zij hebben ons ook verklaard dat alle pogingen door hun verricht om Huij=
brecht Schot te redden, zelfs met gevaar voor hun eigen leven, vruchteloos zijn geweest en
dat het slechts met eindeloze smart is geweest, dat zij er toe gekomen zijn zichzelf te redden
van het gevaar, dat hen bedreigde wegens de grootte en het aantal van de
goederen die zij geborgen hebben.
Deze twee jonge zeelieden hebben ons verder verklaard, dat de genoemde Daniel Schot,
visser van deze stad, getuige is geweest van het ongeluk, ook aanwezig op hetzelfde uur,
met zijn schip voor de haveningang, wij hebben de laatste voor ons doen verschijnen;
hij heeft ons naar waarheid verklaard, de verklaring van de genoemden Reijnier Schot
en Alexander Lafonteijn, er aan toevoegend, dat hij de grootste voorzichtigheid had betracht,
anders zou hij ook vergaan zijn evenals zijn jonge zoon, 13 jaar oud, die bij hem was.
De genoemde Daniel Schot heeft ons de verzekering gegeven, dat het niet binnen zijn
vermogen was geweest hen ook maar de minste hulp te geven, zijn eigen schip halfvol water
verplicht zijnde om het drijvende te houden van drie uur 's morgens tot aan negen uur om
niet meegesleurd te worden in de afgrond voor hem. Pas door middel van
en de hulp die hem geboden werd door de heer De Geep, gemachtigde van de reders, hier tegenwoordig,
die gekomen is om hem de haven binnen te brengen om 9 uur, na te hebben ondergaan stortzeëen,
die menige mislukte poging was om zijn schip te doen breken en hem alles heeft ontnomen wat hij
aan boord had.
Tot staving waarvan, na gedane lezing de genoemde Reijnier Schot, Alexander
Lafonteijn, Daniel Schot en de gemachtigde De Geep hebben getekend de huidige
verklaring, die zij hebben bevestigd oprecht en naar waarheid.
Gedaan te Berg op Zoom, op het bureau van de zeevaart inschrijving, de dag, maand
en jaar zoals boven. Getekend R. Schot, Alexander Lafonteijn, Daniel Schot,
B. de Geep, gemachtigde en Calmal.