Roomsch versus Protestant

Bovenstaand is de scan van de film, maar de onderstaande transcripties zijn veel beter te lezen. Over het onderwerp Roomsch versus Protestatnts zijn door het hele kerkenraadsboek heen diverse amusante stukjes te vinden (naast het uitgebreide voorbeeld over de nagelaten kinderen Keunis):

3 Augustus 1738:

De Eerw. Kkenraad wettig vergadert heeft eenparig goedge=
vonden dat van nu voortaan het brood tot de alimen=
tatie van behoeftige nodig bij de gereformeerde Bakker
alleen met uijtsluijting van de Roomsche bakkers
gehaalt sal worden

11 November 1742:

Bij gelegenthijt dat Crelis Waijboer oud diacon so hij seijde
onkundig van de resolutie des Kkenraads bladz. 4 te vinden
het brood tot de alimentasie van de wed. van Gerrit Bakker nodig
bij een paaps Bakker had doen haalen is van de Kkenraad
gesamentlijk de voorgemelde resolutie gerenoveert en die
diacon gelast sig na deselve te gedraagen en die wedue te
gelasten het brood van de gereformeerde bakker te haalen
het welk hij egter om particulieren redenen niet hebbende willen
doen so is dit door de Kkenraads persoonen de andere Broederen
diaconen versogt die sulks ook gewillig sijn nagekomen

November 1744:

In de huysbezoeking voor het H. Avondmaal in Novemb deses jaars
1744 door de predikant en de broeder Ouderling Jan Schipper gedaan
op het Zuyd End, heeft de predikant vernomen hebbende dat
de huysvrouw van Rem Kunst om dat broeder diaconen
met de alimentatie aan haar huyshouden ophielden so verstoort
geworde is dat se gesproken had van sig te willen na de paap
begeven ) nomine officii met de broeder ouderling de voorschrevene
over dat gesegde nadrukkelijk bestraft en gevraagt of sij daar
over geen leetwesen wilde betuygen hetgeen van haar wierd
beandwoord dat se dit aan haar man souwde wreken dat
wij haar daar over onderhielde, waarop wij haar tot geen
stilstand of bedaaren kunnende krijgen de H. tafel voor dit maal
hebben ontsegt.

16 Maij 1757:

Kerkenraad gehouden den 16 Maij 1757
present allen de Leeden.
en is door den Predikant voorgestelt en in overweging
gebragt de propositie en adhortatie door den E Heer Bailleu
Arent de Lange geassisteert met twee Schepenen Crelis Schuijtemaker
en Willem Kele aan hem gedaan om de huwelijksproclamatie
te laaten gaan en wijders te trouwen (na voorgaand consent van ouwders en vrienden) de persoon van Smitje
en Lijsbet byde op Crabbendam wonagtig avancerende syn Ed. datter
geen swarigheden tegen Laagen in het placaat tegen de
ongelijke huwelijke schoon Smitje minderjarig was
de E. vergadering heeft daar op dit placaat in presentie
van de secretaris J. Masjes in ernstige overweging genomen en
eenparig geresolveert en metter daad gecommitteerd de
predikant en diacon Jan Bregman omme tot Alkmaar
den Heer Bailleu voorse uyt naam der E. vergadering te begroeten
en te versoeken aan hun ter hant te stellen één schriftelijk
advis en versekerings acte tenijnde de vergadering op sijn E. adhortatie gerustelijk souwde kunnen
voortgaan om de gebooden van de gemelde persoonen te kunne
intekenen, en verder met de 3 agtereen volgende sondags proclamatie en solemnisering van dit huwelijk
sonder  xxxxxxxx tegen de sin en mening van het placaat
voorschreven welke commissie dan ook is aangenomen
om op vrijdag aanstaande met God te volvoeren.
deese acten is in de Kerkenraads vergadering present allen de
Leeden (except Jan de Wolff boode als ouderling) op den 19 Maij 1757
gehouwden geresumeert en eenparig geapprobeert hetwelk getuijge
                                                               M: d: Moor als predikant
                                                               Synediis proses
is door de gecommitteerde waar van in de sessie van 16 maij 1757
gerapporteert aan de E. Vergadering dat den Heer Bailleu
van sijn gedaane propossie resisteerde.

1 April 1782:

Den 1 April heeft de Wel Eerwaarde Heer De Moor aan de Kerkenraat
gecommuniceert dat Cornelis Smit woonende te Crabbedam zig aan
eene paapsche stoutigheid heeft schuldig gemaakt, door een zogenaamd
kruis op het graf van een Roomsche te maken, niet tegenstaande
het zo heilzaam bevel onzer brave Officieren en Regenten, welke
reets eenigen tijd te vooren zeer wijsselijk bevolen hadden, zulks na (te)
laten, en daar de Kerkenraat agtervolgens een Synodaal bevel nodig
agtede, te waken voor paapschen stoutigheden, daar heeft zig dit nog
des te meer nodig geoordeeld in dit geval, nadien bovengenoemde Cornelis Smit
zulk een was die in de Gereformeerde Kerk geboren was, en nadien de
Kerkenraat geen geval aan dit gelijk, in het kerkelijke acte boek
gevonden heeft, en des niet wist in zodanig geval te moeten handelen
agtervolgens het gevoele van het Classis en Synode, zo heeft zij nodig geoorde(elt)
de Classicale vergadering raat te plegen, de Kerkeraat heeft daar-
toe vastgesteld, het geval schriftelijk aan de Classicale vergadering
bekend te maken ten einde het gevoele dier vergadering deswegen
te weten.

5 April 1782:

Op deze &(ver)gadering is gelezen en algemeen goed gekeurd het geschrift,
het welk ter Classicale &(ver)gadering die gehouden staat te werden, den
9 April 1782, moet worden ingelevert, ten einde de Kerkenraat
deser gemeinte desselfs advys moge wete, het geschrift is van den volgende inhoud.
“Pro Ecclesia          Den WelEerwaarde Broederen Classicali
                       ter &(ver)gaderd tot Alkmaar dese 9 April 1782
                       zij heil en zaligheid van ganscher
                       harte toegewenscht door den naar Gods
                       woorde Hervormden opzienders der
                       gemeinte J.C. te Warmenhuizen.
Ten einde men met alle vrijmoedigheden en volkome bevestiging
der waarheid, op aanstaande Sijnode ons waken tegen de paapsche
stoutigheden zoude kunnen betuigen, gebruiken wij de vrijheid
UwelEerwn onder het oog te brengen dit navolgende queritur.
Onder onze kerkelijke jurisdictie resorteert een persoon, die in de schoot
der Hervormde kerke geboren, opgevoed, en tot nog toe daar in ont-
houd, doch alle middelen, die hem tot het litmaatschap hadden mogen
brengen van tijd tot tijd &(ver)hipaat, en bijgevolgen nog buiten het zelve
gebleven is, maar in ‘t tegendeel sedert &(ver)scheidene &(ver)lopene Jaren
openlijk als het grootste wangedrog zig tegen onze kerke vetjen
zo door zijn huwelijk met een paapsch vrouwspersoon, hoererij,
en grouwsame opvoeding zijner kinderen, de uiterste schandaal
gegeven heeft, en dus lange tegen alle prikkelen zijn nek &(ver)hard, zo
dat hij van kwaat tot erger &(ver)vallen is, (gelijk desnoods nader zou
kunnen gedetailleert worden) tot dat het eindelijk nu zo verre
gekomen is, dat hij zig niet ontsien heeft, om op het graf van een
zekere Roomschgezinde, met welke hij te begraven was, een
kruis te zetten, en zig dus te laten gebruiken tot uitvoering van
deze paapsche bijgelovigheid, waar tegen op de lofwaardigste wijze
onze brave officieren en Regenten (des &(ver)zogt zijnde) zig hebben aan
gekant door zodanige wijze schikking, dat die bijgelovige daad
voor de Roomschgezinde in eigen persoon te &(ver)rigten is
nagelaten. Maar nu in hun plaats, en van hunnent
wegen van hem, onder voorwendsel dat zulks een oud gebruik was,
is volbragt.
Tot dus verre de zaak beschouwd, is het voor ons niet onwaarschijnelijk
dat mogelijk de meeste advysen daarop zullen uitlopen, om ons
verwoejeeren tot onze brave officieren en Regenten, wiens beproefde vigu-
lantie ons te voren gebleken is, edoch ons queritur oogt een ieglijk op
de sleutelen van het koningrijk der Hemelen, in zo verre deze
zaak were Ecclesiastig naar den woorde Gods moet behandeld
werden, met relatie op de beschrreven persoon, omtrent welke van
onzen kant van tijd tot tijd al het mogelijke is aangewend, en die
nogthans niet alleen zo &(ver)hard is gebleven, maar thans zodanig
een openbaar schandaal gegeven heeft, dat langer met geen
bloote bestraffing kan worden uitgewist.
De vraag dan is, hoe men met zulk een on&(ver)beterlijk zondaar, die
zig dus openlijk met de paperij zo nauw &(ver)eenigt, en derzelver
geruineerde baniere voor hun op onze kerke grond wederom heeft
opgerigt, en ons daardoor tot een spot, een aanfluiting gesteld,
niet kerkelijk met nadruk en met vrije gewisse te handelen
ne pas sincera trahatur, wij wenschen en &(ver)zoeke
ootmoedig door UwelEerwaardens wijze en voorzigtige beoordee-
ling daaromtrent ter bevordering van Gods eer en welzijn
zijner Kerke te worden voorgeligt, het welk doende, met nederig
&(ver)zoek om copie van UwelEerwaardens resolutie in deze, wij,
UwelEerwaardens Gode en den woorde zijner genade aanbevelende
met schuldige  hooagting ons ondertekenen

WelEerwaarden Broederen
       ut supra
                                        UwelEenvn Medebroederen in
                                        Xtij, die van de Kerkenraat
                                        van Warmenhuizen