scheba

De overgrootmoeder van mijn moeder, Geertje Dijkman werd door jaloerse tijdgenoten de " koningin van Scheba" genoemd. De achtergrond van deze bijnaam wil ik U graag vertellen. Geertje werd 30 maart 1815 in Andijk geboren als dochter van Klaas Dijkman, bouwman. Zij slaagde er in om op 25 januari 1839 een huwelijk boven haar stand te doen met Willem Tensen, geboren 7 december 1817 in Andijk als zoon van Jan Willemszn Tensen, veeman. Drie jaar later overlijdt zijn grootvader Willem Tensen als "rentenier", aangegeven door diens zoon Klaas Tensen, veehouder. Er werden echter twee dagen voor de bruiloft voor notaris Cornelis Pool te Grootebroek huwelijksvoorwaarden gesteld; Geertje zou slechts delen in verlies en winst van het boerenbedrijf. Zij bracht als arbeidersdochter slechts haar eigen kleren en "versierselen" in (geschatte waarde f 150.-).

Eenmaal getrouwd voerde zij echter de staat van een boerin. Zo ging zij elke zondag ter kerke getooid "met kap en dek" (zie foto).

Geertje Dijkman (Andijk 30.3.1815 - Broek op Langedijk 14.5.1887)

Dit wekte de jaloezie van "de kleine luiden" uit Andijk, die niet vergeten waren, dat zij een dochter van een arbeider was en het volk noemde haar: "de koningin van Scheba". Dit verhaal werd mij (door) verteld door Willem Koedijk uit Broek op Langedijk, een volle neef van mijn moeder, die ik heb leren kennen via onze gemeenschappelijke genealogische interesse. Wat het verhaal nog een extra dimensie geeft is dat Geertje en Willem in de verte familie van elkaar waren. Zij stammen namelijk beiden af van Symen Cornelisz en Leentje Claas, die 16 februari 1648 te Wervershoof trouwen (dus ongeveer twee eeuwen voor dat Geertje en Willem trouwden). In bijgaand schema is te zien, dat zij beiden zelfs op twee manieren afstammen van dit 17e eeuwse echtpaar. We zien hier ook twee achternamen ontstaan, Jan Symensz woont in de boerderij "De Vlaamsche Tent", wordt daarom "de Tent" genoemd, zijn zonen dus Tentszn en dit versteend al snel tot Tensen. Broer Claes Symensz woont tot maart 1687 in "de Vlaamsche Tent" en daarna in de Vogelkooy. Hij is kooiboer en zijn bijnaam "Cooyman" versteend eveneens al de volgende generatie. Opvallend is verder dat in Andijk kennelijk de gewoonte bestond tussen Kerstmis en Oud en Nieuw in ondertrouw te gaan om vervolgens in januari te trouwen. Als achtergrond van deze publicatie vermeld ik het deel van mijn kwartierstaat, waarvan Trijntje Tensen kwartierhoudster is.

Trijntje Tensen (Andijk 16.10.1840 - Broek op Langedijk 10.5.1905)

Deze Trijntje Tensen is de dochter van Willem Tensen en Geertje Dijkman, maar ook de grootmoeder en naamgeefster van mijn moeder. Trijntje Tensen was vernoemd naar haar grootmoeder Trijntje Jans Mantel (no. 87) en deze als jongste dochter naar haar overgrootmoeder Trijn Pieters Swagerman (no. 701). Haar grootmoeder Trijn Nannes van de Bangert (no. 2807) is (voorlopig) de verste stap terug van deze vernoemingsreeks. Ik draag deze publicatie op aan mijn moeder Trijntje Koedijk bij gelegenheid van haar 80e verjaardag (* 3.4.1903) en aan mijn tante Klaasje Koedijk (* 26.9.1901), omdat ik gestart ben op haar 80e verjaardag met het opstellen van de kwartierstaat van mijn kinderen.

De gegevens van deze publicatie zijn ontleend aan:
1. dossier HOLM, NGV Naarden, voor de oudere kwartieren
2. Klaas Tensen, Andijk; Westfriese fam sept '78+ briefwisseling
3. H. Boegem Sr, Amstelveen, die veel van mijn kwartieren uitzocht
4. P. Kistemaker, Andijk, in briefwisseling met W. Koedijk